តើត្រូវបណ្ដុះផ្នាត់គំនិតបែបណា ដើម្បីឲ្យក្មេងធំឡើងមានការស្រាលាញ់ តស៊ូព្យាយាម និងមិនបោះបង់ការសិស្សាចោល?

0
196

ជីវិតរស់នៅក្នុងគ្រួសារនីមួយៗ មានស្ថានភាពខុសៗគ្នា និងទម្រង់រស់នៅផ្សេងពីគ្នា នេះជាអ្វីដែលធ្វើឲ្យមនុស្សធំលូតលាស់ឡើងមានភាពខុសៗគ្នា ទាំងរូបរាង អាកប្បកិរិយា និងចរិតតាមសា្ថនភាពនៅជុំវិញពួកគេ។ ក្មេងម្នាក់បើក្លាយជាបុគ្គលល្អប្រសើរមួយរូប មានការព្យាយាម និងស្រលាញ់ការសិស្សារៀនសូត្រ ព្រមជាមួយអត្តចរិតល្អ គឺត្រូវតែបណ្ដុះមើលថែពីក្មេង។ ការបណ្ដុះផ្នាត់គំនិតទៅលើក្មេងមិនបានផ្អែកលើគ្រួសារអ្នកមានទើបអនុវត្តន៍បាននោះទេ គ្រួសារទាំងអស់សុទ្ធតែអាចធ្វើទៅបាន ព្រោះគ្រប់កូនអ្នកមានទាំងអស់ក៏មានអ្នកបោះបង់ការសិក្សា ហើយកូនអ្នកក្រក៏ដូចគ្នាដែរ មានបោះបង់នឹងទទួលបានជោគជ័យ។ ប៉ុន្តែគ្រប់ក្រុមគ្រួសារតែងចង់ឲ្យកូនៗពួកគេមានសម្ថភាព មានចំណេះដឹងរៀនបានខ្ពង់ខ្ពួស់ តែគ្រួសារមួយចំនួននៅមិនទាន់មានវិធីសាស្រ្ត ឬយុត្តិសាស្រ្តបណ្ដុះផ្នាត់គំនិតរបស់ក្មេងនៅឡើយទេ។

ការរៀនសូត្រ គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃកុមារភាព។ ដូច្នេះមិនគួរធ្វេសប្រហែសបណ្ដោយឲ្យមានបញ្ហាអ្វីមួយកើតឡើង ទើបចាំយកចិត្តទុកដាក់តាមក្រោយនោះទេ។ ចាប់ផ្តើមដោយផ្តល់ឱកាសសម្រាប់ការចង់ដឹងចង់ឃើញរបស់កូនអ្នក។ លើកទឹកចិត្តឲ្យកូនអ្នកចូលរួមក្នុងសកម្មភាពថ្មីៗ និងស្វែងយល់ពីអ្វីដែលពួកគេស្រឡាញ់។ នៅពេលកូនរបស់អ្នកស្វែងរកចំណាប់អារម្មណ៍ការចូលចិត្តរបស់ពួកគេ អ្នកត្រូវតែជួយកសាងវាហើយជុំរុញរុករកវាបន្ថែមសម្រាបពួកគេ។ ជួយកូនអ្នកប្រឈមនឹងការភ័យខ្លាច ហើយនឹងទទួលបានលទ្ធផល និងចំណេះដឹងល្អមួយនៅពេលដែលព្យាយាមធ្វើរឿងថ្មីៗ។ ការផ្តល់ឱកាសដល់កូនរបស់អ្នកក្នុងការសួរសំណួរអំពីអ្វីទាំងអស់ដែលនៅជុំវិញពួកគេ និងជួយពួកគេឱ្យចង់ដឹងចង់ឃើញ និងស្រឡាញ់ការរៀនសូត្រ។

១. ការអភិវឌ្ឍនូវផ្នត់គំនិត 

ជួយក្មេងសួរសំណួរនិងគិតឲ្យបានច្រើន៖ សូមប្រាកដថាក្មេងមិនគ្រាន់តែជាការចងចាំព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះទេ ផ្ទុយទៅវិញចូរធ្វើការជាមួយពួកគេដើម្បីឱ្យពួកគេគិតយ៉ាងជ្រាលជ្រៅអំពីការងាររបស់ពួកគេព្រោះនេះនឹងអាចឱ្យពួកគេយល់ពីអ្វីដែលពួកគេកំពុងរៀន។ អ្នកអាចសួរសំណួរដូចជា “ហេតុអ្វីបានជាអ្នកគិតថាគ្រូបង្រៀនរបស់អ្នកនឹងចាត់ចែងគម្រោងអ្វីសម្រាប់បង្រៀន? តើអ្នកគិតថាអ្នកនឹងរៀនអ្វីពីវា? នៅពេលដែលក្មេងអ្នកទទួលបានចម្លើយត្រឹមត្រូវ ត្រូវសួរពួកគេឱ្យពន្យល់ពីរបៀបដែលពួកគេបានរកឃើញ។

កំណត់គោលដៅសិក្សាច្បាស់លាស់៖ នៅដើមឆ្នាំសិក្សាសូមអង្គុយជាមួយកូនរបស់អ្នកេះហើយសរសេរពីបីទៅប្រាំគោលដៅដែលទាក់ទងនឹងការសិក្សា និងទម្លាប់នៃការសិក្សារបស់ពួកគេ។ ពាក់កណ្តាលម្តងហើយម្តងទៀត នៅចុងឆ្នាំនេះសូមមើលបញ្ជីរបស់អ្នកនិងពិនិត្យមើលវឌ្ឍនភាពរបស់អ្នក។ គោលដៅរបស់កូនអ្នកអាចជាប់ទាក់ទងនឹងទម្លាប់សិក្សារបស់ពួកគេ ឬដើម្បីធ្វើកិច្ចការបានល្អ។ គោលដៅទាំងនេះអាចមានដូចជា: “រៀនយកកំណត់ត្រាល្អ” ” បង្កើនពិន្ទុរបស់ខ្ញុំនៅក្នុងមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ” ឬ “អានសៀវភៅជំពូកដោយខ្លួនឯង” ។

ជៀសវាងការបំភ័យកូនរបស់អ្នកពីការរៀនឬការរៀននៅសាលារៀន៖ ត្រូវប្រាកដថាកូនរបស់អ្នកនៅតែមានភាពវិជ្ជមានអំពីការងាររបស់ពួកគេ។ បើទោះបីជាពួកគេកំពុងតែតស៊ូជាមួយថ្នាក់មួយក៏ដោយសូមរំលឹកពួកគេថាអ្វីដែលពួកគេអាចធ្វើបានគឺព្យាយាមឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពរបស់ពួកគេហើយថាអ្នកនៅទីនេះដើម្បីជួយ។

Image result for Teach kids

ផ្តោតលើការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់កូនអ្នកជំនួសឱ្យចំណាំថ្នាក់ ខណៈពេលដែលអ្នកចង់អោយកូនរបស់អ្នកខិតខំដើម្បីទទួលបានពិន្ទុល្អបំផុតដែលពួកគេអាចទទួលបាននោះ អ្នកក៏មិនចង់ធ្វើឱ្យពួកគេមានការអន្ទះសាឬភាពជោគជ័យផងដែរ។ ប្រាប់កូនរបស់អ្នកថាអ្នកចង់ឱ្យពួកគេព្យាយាមឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពរបស់ពួកគេហើយថាពិន្ទុជារឿងទីពីរ។ ការណ៍នេះនឹងជួយឱ្យពួកគេរៀនសូត្រដើម្បីទទួលបានចំណេះដឹងជាជាងទទួលបានចម្លើយ។

២. ការផ្តល់ឱកាសសម្រាប់ក្មេង

អនុញ្ញាតឱ្យកូនអ្នកលេងដោយឯករាជ្យ ប្រសិនបើពួកគេមានអាយុតិចជាង 3 ឆ្នាំ។ កុមារចេះដើរតេះតាងចូលចិត្តលេងដោយខ្លួនឯងស្វែងរកបរិយាកាសនិងរកឃើញវិធីថ្មីនៃការលេង។ អនុញ្ញាតឱ្យកូនអ្នកលេងជាមួយកូនៗ ផ្សេងទៀតនៅពេលពួកគេអាចនឹងនិយាយឬរត់លេងបាន។ នៅចំណុចនោះពួកគេនឹងចាប់ផ្តើមរៀនជំនាញថ្មីដោយលេងជាមួយគ្នាជាមួយកុមារដទៃទៀត។ លើកទឹកចិត្តក្នុងការលេងដែលមានភាពស្រមើលស្រមៃ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យការស្រមើលស្រមៃរបស់កូនអ្នកដំណើរការដោយប្រពៃ។ គំនិតច្នៃប្រឌិតគឺ មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍនិងបង្កើតពិភពនៃភាពអស្ចារ្យនិងការរៀនសូត្រសម្រាប់ក្មេងរបស់អ្នក។ បើកូនរបស់អ្នកស្រមើស្រមៃអ្វីមួយឬជាមនុស្សល្ងីល្ងើកុំបិទការលេងរបស់ពួកគេ ហើយចូរបន្តការលើកទឹកចិត្តកូនរបស់អ្នកឱ្យបន្តបង្កើត និងសុបិនអំពីរឿងថ្មី។ ឧទាហរណ៍៖ ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកកំពុងលេងជាមួយឈុតផ្ទះបាយ សូមសួរកូនរបស់អ្នកនូវអ្វីដែលពួកគេចង់ចំអិននិងរបៀបដែលគេចម្អិនវា។ អនុញ្ញាតឱ្យកូនអ្នកមានពេលទំនេរ ព្រោះកុមារត្រូវការពេលវេលាច្រើនដើម្បីរកមើលនិងរុករកអ្វិដែលគេចូលចិត្ត។ ឱ្យកូនបង្កើតគំនិតផ្ទាល់ខ្លួន សួរសំណួរនិងអនុញ្ញាត ឱ្យកូនអ្នកឆ្លើយតបដោយមិនវិនិច្ឆ័យពួកគេ។ អនុញ្ញាតឱ្យពួកគេគិតតាមសំណួរដែលពិបាក និងបង្កើតគំនិតហើយគុណតម្លៃផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេ។ សួរពួកគេអំពីគំនិតនិងអារម្មណ៍របស់ពួកគេហើយឱ្យពួកគេឆ្លើយតាមរបៀបដែលមានអត្ថន័យដល់ពួកគេ។ សួរកូនរបស់អ្នកអំពីអារម្មណ៍របស់ពួកគេអំពីបញ្ហាផ្សេងៗ (ព្រឹត្តិការណ៍ទាក់ទងបច្ចុប្បន្ន) ហើយអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេមានទស្សនៈដោយគ្មានការវិនិច្ឆ័យ។ សុំឱ្យកូនរបស់អ្នកជួយអ្នកឱ្យយល់អំពីមូលហេតុដែលពួកគេមានអារម្មណ៍ថាពួកគេមានអារម្មណ៍បែបណា។ ព្យាយាមដាក់កូនរបស់អ្នកឲ្យនៅជុំវិញជាមួយសៀវភៅឲ្យកុមារចូលចិត្តសៀវភៅ ហើយអាចរៀនសូត្រពីសកម្មភាពដែលពួកគេចូលចិត្តសត្វនិងវប្បធម៌ដោយការអាន។ ប្រសិនបើអ្នកមានកូនតូចឬធំចូរលើកទឹកចិត្តពួកគេឱ្យអានដោយខ្លួនឯងនិងស្វែងរកសៀវភៅដែលចាប់អារម្មណ៍។ ចំណាយពេលអានខ្លះជាមួយកូនរបស់អ្នកជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ និយាយអំពីការចាប់អារម្មណ៍ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នក ហើយចែករំលែកចំណង់ចំណូលចិត្តផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកជាមួយកូនរបស់អ្នក។ ប្រសិន បើអ្នកចូលចិត្តស្ថាបត្យកម្ម ចូរចែករំលែកសេចក្តីស្រឡាញ់របស់អ្នកដោយនិយាយអំពីអគារនិងរចនាសម្ព័ន្ធ។ ប្រសិនបើអ្នកចូលចិត្តកាត់ដេរសូមឱ្យកូនអ្នកចូលរួមនៅក្នុងគម្រោងនិងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេមើលថា តើវាមានភាពសប្បាយរីករាយក្នុងការបង្កើតអ្វីដោយដៃ ដើម្បីឲ្យពួកគេមានឱកាសចូលរួមអនុវត្តន៍។

៣. ការពង្រីកចំណាប់អារម្មណ៍របស់ក្មេង 

បង្ហាញថាកូនរបស់អ្នកឱ្យមានបទពិសោធន៍ច្រើន ដូចជាស្ថាបនាបរិយាកាសសម្បូរបែប សម្រាប់កូនអ្នកដើម្បីជំរុញការលូតលាស់និងការរៀនសូត្រ។ ធ្វើឱ្យរឿងថ្មីមានភាពសប្បាយរីករាយរំភើបនិងមានលទ្ធផលល្អ។ បង្ហាញកូនរបស់អ្នកឱ្យចេះលេងភ្លេង  លេងកីឡា ការធ្វើដំណើរ ការអាន ការរាំលេងល្បែងហ្គេម ល្បែងផ្គុំរូប សកម្មភាពជនជាតិភាគតិច និងឱកាសចូលរួមសកម្មភាពសង្គម។

ការបង្ហាញកូនរបស់អ្នកចំពោះសកម្មភាពនិងបទពិសោធន៍ផ្សេងៗ អាចជួយពួកគេឱ្យបើកទូលាយនូវរឿងថ្មី និងរកផលប្រ យោជន៍ដែលពួកគេចូលចិត្ត។ អនុញ្ញាតឱ្យពួកគេជ្រើសរើសការចូលចិត្តនិងមិនចូលចិត្ត។ បង្ហាញកូនរបស់អ្នកឱ្យបានច្រើនសកម្មភាពនិងបទពិសោធន៍ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចបង្កើតផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។ កត់សម្គាល់ នូវអ្វីដែលនាំឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់របស់ពួកគេហើយបង្កើតបទពិសោធន៍ជាច្រើនទៀត។ ប្រើចំណាប់អារម្មណ៍របស់ពួកគេដើម្បីបង្រៀនពួកគេបន្ថែមអំពីអ្វីដែលពួកគេរីករាយនៅក្នុងបរិយាកាសសប្បាយរីករាយ។ កូនរបស់អ្នកទំនងជារីករាយនឹងការរៀនសូត្រអំពីចំណាប់អារម្មណ៍របស់ពួកគេនិងការទទួលបានចំណេះដឹងច្រើន។ រកវិធីដើម្បីពង្រីកចំណាប់អារម្មណ៍របស់ពួកគេដើម្បីកសាងជំនាញ និងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ពួកគេ។ ប្រសិនបើកូនអ្នកចូលចិត្តសិល្បៈ ឬការសរសេរ សូមលើកទឹកចិត្តឱ្យពួកគេធ្វើសកម្មភាពទាំងនេះទាំងនៅផ្ទះនិងក្នុងសាលារៀន។

៤. ការយកឈ្នះលើការភ័យខ្លាចនៅពេលព្យាយាមសាកល្បងរឿងថ្មី 

ក្មេងខ្លះភ័យខ្លាចបទពិសោធន៍ថ្មី ដូច្នេះប្រាប់ពួកគេថាបទពិសោធថ្មីអាចជាភាពសប្បាយរីករាយ ហើយបង្រៀនពួកគេនូវអ្វីថ្មីៗ ។ សាកល្បងសកម្មភាពថ្មីដោយខ្លួនឯងជាមុនសិន ដើម្បីបង្ហាញពួកគេថាមិនអីទេហើយថែមទាំងរីករាយក្នុងការធ្វើបន្ទាប់មកអញ្ជើញពួកគេឱ្យចូលរួមជាមួយអ្នក។ រៀបចំកូនរបស់អ្នកសម្រាប់បទពិសោធន៍ថ្មីដោយនិយាយពីវាជាមុន។ ឧទាហរណ៍៖ ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកភ័យខ្លាចទៅពិធីជប់លៀងខួបកំណើត សូមនិយាយថា “ពិធីខួបកំណើតមានការសប្បាយច្រើន! ខណៈពេលដែលអ្នកអាចមានអារម្មណ៍ខ្មាសអៀន តែក្មេងផ្សេងទៀតនឹងរួសរាយនិងចង់លេងជាមួយអ្នក”។ ក្មេងដែលភ័យក្លាចអាចមានអារម្មណ៍ខ្លាចចំពោះការព្យាយាមធ្វើអ្វីថ្មី។ ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកមានការភិតភ័យដើម្បីសាកល្បងអ្វីដែលថ្មី ចូរបង្ហាញពីជំនាញ ឬសកម្មភាពសម្រាប់ពួកគេឬមានបងប្អូនបង្កើត ឬមិត្តភក្តិណាម្នាក់ព្យាយាមសកម្មភាពនេះជាមុនសិន។ ប្រាប់កូនរបស់អ្នកថាពួកគេមានសុវត្ថិភាពហើយអ្វីៗនឹងមិនអីទេ។ ព្យាយាមជួយពួកគេនិយាយអំពីការភ័យខ្លាចរបស់ពួកគេ។ លើកទឹកចិត្តឱ្យកូនរបស់អ្នកនិយាយអំពីអ្វីដែលធ្វើឱ្យពួកគេភ័យខ្លាច និងមូលហេតុដែលពួកគេភ័យខ្លាច។ យល់ស្របជាមួយពួកគេហើយបង្ហាញពួកគេថាអារម្មណ៍របស់ពួកគេមិនអី និងត្រឹមត្រូវទេ។ បន្ទាប់មកសូមឱ្យពួកគេបង្កើតវិធីដើម្បីយកឈ្នះការ ភ័យខ្លាចរបស់ពួកគេ។ អនុញ្ញាតឱ្យពួកគេធ្វើការនេះដោយខ្លួនឯងតាមដែលអាចធ្វើបាន ដើម្បីឱ្យពួកគេមានអារម្មណ៍គ្រប់គ្រងលើការដោះស្រាយការភ័យខ្លាចរបស់ពួកគេ។ ឧទាហរណ៍៖ ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកខ្លាចសាលារៀនសូមឱ្យពួកគេប្រាប់អ្នកអំពីអ្វីដែលធ្វើឱ្យពួកគេភ័យខ្លាចនៅពេលអ្នកស្តាប់ហើយនិយាយលួងលោមពួកគេ។ បន្ទាប់មកនិយាយថា “តើអ្នកគិតថាអាចធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាចតិចជាងមុន ចូលនិយាយការយល់ឃើញរបស់អ្នកចេញមក?” ឱ្យពួកគេផ្តល់ចម្លើយខ្លះមុនពេលផ្តល់យោបល់ទៅឲ្យពួកគេ។

ជួយពួកគេឱ្យមានសមត្ថភាពក្នុងការតស៊ូ ហើយកូនរបស់អ្នកអាចតស៊ូនៅកន្លែងជាក់លាក់មួយ (ដូចជាការអាន) កុំព្យាយាម ជៀសវាងវា។ ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកកំពុងព្យាយាមរៀនសូត្រ ហើយចង់បោះបង់ចោលចូរបន្តលើកទឹកចិត្តពួកគេ។ សរសើរកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ពួកគេ ទោះបីជាការរៀនសូត្រ គឺពិបាកក៏ដោយក៏កូនរបស់អ្នកនៅតែមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនមានជោគ ជ័យ និងមានមោទនភាពចំពោះខ្លួនឯង។ ចូរចង្អុលបង្ហាញការរីកចម្រើនរបស់ពួកគេ និងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេដឹងថាទោះបីជាពួកគេមិននៅកន្លែងដែលពួកគេចង់ទៅក៏ដោយក៏ពួកគេនៅកន្លែងដែលពួកគេបានចាប់ផ្តើម។ ឧទាហរណ៍៖ ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកព្យាយមដើម្បីរៀនចងស្បែកជើងរបស់ពួកគេសូមលើកទឹកចិត្តពួកគេឱ្យព្យាយាម ហើយអត់ធ្មត់និងចង្អុលបង្ហាញឱ្យ សមស្របមួយចំនួនដូចជាការនិយាយដោយសុភាពគួរឱ្យចង់ស្ដាប់ ប៉ុន្តែកុំប្រាប់ពួកគេឱ្យច្បាស់អំពីរបៀបធ្វើវា៕

ដោយ៖ ឡាយ សុភាវត្តី 

គេហទំព័រ www.monovichea.com ជាគេហទំព័រផ្តល់ចំណេះដឹងពីគ្រប់ទីកន្លែង និង ស្វែងរកចំណេះដឹងថ្មីៗជាភាសាខ្មែរ ចែកជូនចំណេះដឹងដល់ប្រិយមិត្តអ្នកអាន ដើម្បីជាប្រយោជន៍សម្រាប់អភិរឌ្ឍខ្លួន។សូមចុច  Like  និង  Share ដើម្បីទទួលបានចំណេះដឹងថ្មីៗ ជាច្រើនបន្ថែមទៀតពីយើងខ្ញុំ។

 

ឆ្លើយ​តប​

Please enter your comment!
Please enter your name here